Het hoofddoel van ALARM is om op basis van een beter begrip van terrestrische en zoetwater biodiversiteit en ecosysteem-functioneren, protocollen te ontwikkelen waarmee grootschalige milieurisico’s zijn in te schatten, zodat directe en indirecte negatieve menselijke invloeden op het milieu kunnen worden geminimaliseerd.

Het onderzoek binnen ALARM richt zich op het inschatten en voorspellen van veranderingen in biodiversiteit en van de structuur, functie en dynamiek van ecosystemen. Het heeft betrekking op ecosysteemvoorzieningen en omvat de relatie tussen maatschappij, economie en biodiversiteit. Hierbij worden specifiek de risico’s voortkomend uit klimaatsveranderingen, milieuverontreiniging, biologische invasies en verlies van bestuivende insecten onderzocht in het licht van het huidige en toekomstige Europese landgebruik.

In een groot aantal praktijkstudies zijn de milieurisico’s voortvloeiend uit elk van de bovengenoemde afzonderlijke factoren onderzocht. Dit heeft geleid tot inzicht in de afzonderlijke mechanismen en in hoe de factoren levende systemen beïnvloeden. De effecten ten gevolge van de gezamenlijke werking van de factoren is echter onbekend. ALARM is het eerste onderzoeksinitiatief waarbij voldoende kritische massa aanwezig is om deze combinatie-effecten en hun gevolgen te onderzoeken.

Risicobeoordeling in ALARM is hiërarchisch en de effecten op een breed scala aan organisatorische (genen, soorten, ecosystemen), temporele (seizoen, jaar, decennium) en ruimtelijke (habitat, regio, continent) schalen worden bestudeerd op basis van lopende praktijkonderzoeken en databanken.

Socio-economische factoren fungeren als “dwarsdoorsnede thema”, dat zal bijdragen aan de integratie van drijfveer-specifieke risicobeoordelingsmethoden. Verder zal dit thema instrumenten ontwikkelen waarmee risico’s voor biodiversiteit met de eindgebruikers kan worden teruggekoppeld. Tot slot zullen er politieke opties worden aangedragen waarmee deze risico’s kunnen worden verminderd.